Kvernholmen og Rosmunnen

Kvernholmen og Rosmunnen naturreservat ligger på to holmer lengst vest i havgapet utanfor Toftarøy i Sund i Øygarden kommune, Vestland. Reservatet vart verna ved kgl.res. 3. april 1987 og omfattar totalt 372 dekar, der 164 dekar er landareal og 208 dekar sjøareal. Hovudføremålet med vernet er å sikre gode hekkelokalitetar for sjøfugl og ta vare på dei plante- og dyreartar som naturlig høyrer til området. Området er kjend for gode førekonstar av hekkande måsar, særleg stormåsar, samt nokre par fiskemåse og raudnebbterne. Rosmunnen har ei påfallande frodig bløming av fjørekoll og andre sommarplantar, medan Kvernholmen har meir jordsmonn og er meir grasdominert. Det er ikkje aktiv beiting i dag, og attgroing er ikkje eit stort problem. Det er tidvis rekna med at mink kan vere innom; holmane vart undersøkte med hund i 2013 utan funn, og vidare undersøkingar og eventuelle tiltak mot mink er planlagt ved behov. Forvaltninga er lagt til Statsforvalteren i Vestland.

Verneforskrifta fastset fleire konkrete reglar for å oppnå verneføremålet. All vegetasjon i vatn og på land er freda mot skade og øydelegging. Alt vilt, inkludert sjøpattedyr, deira hi, reir og egg, er freda mot skade, øydelegging og unødig uroing. Jakt, fangst, bruk av skytevåpen og slepp av hundar er forbode i perioden frå 1. april til 9. september, og ilandstiging og ferdsel på holmar og skjer er forbode i ei sone ut til 50 meter frå land i tida 15. april til 31. juli. Lågflyging under 300 meter i denne perioden er også forbode. Det er forbod mot tiltak som kan endre naturgitte tilhøve, slik som bygging, opplag, utfylling, drenering og liknande. Unnatak kan gjevast for forvaltnings-, skjøtsel- og redningsverksemd, tradisjonell beiting, sanking utanom ferdselsforbodstida, vedlikehald av eksisterande bygningar og for registrerte yrkesfiskarar i samband med fiske. Forvaltningsstyresmakta kan gi løyve til felling av vilt som gjer vesentleg skade og kan gjere unntak for vitskaplege undersøkingar og arbeid som er særleg samfunnsnyttig.